خشپات از جمله واژه های باستانی است که معانی گوناگون چون نگهبان -پاسدار-شب نگاهبان و شب پا را با خود یدک میکشد.ایرانیان باستان  به جهت راهنمایی شناورهای دریایی و به واسطه نشان از ابراه با ژرفای مناسب اولین چراغ دریایی را به روایتی به توسط سیلاکس دوکایاندری  سردار پارسی بر رودخانه سند بنیان نهادند . 
در نوشتاری دیگر اورده اند که ان هنگام که اسکندر با کشتیهای اکتشافی خود به ابهای خلیج پارس داخل شد با تعداد زیادی چراغ دریایی نسب شده بود مواجه گشت نئارک مینویسد ان هنگام که کشتیها وارد ابراه خلیج پارس میگشتند با تیرهای چوبین بزرگی مواجه میگشتند تا دریانودان را از ابراه های کم ژرف خبر نماید ،همچنین هادی حسن دانشمند هندی و موئلف تاریخ دریانوردی ایرانیان به نصب الوارهای بزگ در درون ابراه به جهت راهنمایی کشتیها و ممناعت از ورود انها به مناطقی با ژرفای کم اشارت دارد و در جایی دیگر به برجهایی در ابتدای دریا که همانند سه ستون در میان دریا هستند و و ظیفه هدایت دریانوردان را بر عهده داشتند  اتشی که شب زبانه میکشید و رهنمون بود  همان که امروزه و د فرهنگ دریانودی انرا بویه مینامند که البته در دریا شناور است و به تاریکی هوا خود وشن میشود و عمدتا با باانرژی گاز  در کپسول روشن.
 مورخین اسلامی نیز معترفند که ایرانیان در دریا برجها و مناره هایی داشتند که شب بر ان اتش می افروختند تا دریانوردان را راهبان باشد و به نقاطی همچون تلاقی اروندرود بر خلیج پارس تا تنگه هرمز اشاره کرده اند ، نویسندگانی همچون:ابن حوقل- مقدسی-ادریسی-ابوالفداء-ابن خرداد.